Vergroening als instrument voor cohesie en klimaatadaptatie
Steden staan voor twee grote opgaven tegelijk: meer verbinding tussen bewoners, en een leefomgeving die bestand is tegen klimaatextremen. Bij De Thuismakers werken we aan beide, met vergroening als middel. We organiseren vergroeningsprojecten waarbij bewoners actief betrokken worden, van planning tot uitvoering. Het resultaat is méér dan een groene wijk: het is een buurt die zichzelf herkent, die samenwerkt, en die ook fysiek toekomstbestendiger is.
Wat we doen en wat het oplevert
Bij de Wijkboerderij Wachterlied in Amsterdam West hebben we dit in de praktijk gebracht. Samen met buurtbewoners hebben we 24.000 klinkers gewipt en op die plek een inheemse, biodiverse tuin aangelegd die inmiddels in volle bloei staat. https://wachterliedplantsoen.nl/ecologische-tuin-en-waterberging/ Dat project illustreert onze aanpak: vergroening als gemeenschappelijk project, waarbij het proces, het samen graven, planten en beslissen, minstens zo belangrijk is als het eindresultaat.
De sociale meerwaarde: van naast elkaar naar met elkaar
Vergroening is een van de krachtigste instrumenten voor sociale cohesie die we kennen. Plantsoenen en buurttuinen bevorderen ontmoetingen tussen bewoners en zijn basiscondities voor netwerkvorming en het versterken van de sociale samenhang in de wijk. Dat concludeert de Universiteit van Amsterdam op basis van meerjarig onderzoek naar Nederlandse buurten. UvA
Het Verwey-Jonker Instituut onderzocht het project Groen Verbindt van het Oranje Fonds en vond opvallend concrete resultaten: tachtig procent van de deelnemers heeft via een gezamenlijke groenplek meer nieuwe mensen leren kennen. Mensen voelen zich gelukkiger, gezonder en hebben meer sociale contacten en dat komt mede door de buurttuin, zegt het overgrote deel van de deelnemers. Sociaalwerknederland
Internationaal onderzoek, gepubliceerd in ScienceDirect (2025), bevestigt dit patroon: groen in de buurt bevordert sociale interactie, vermindert eenzaamheid, versterkt sociale cohesie en verbetert de mentale gezondheid van bewoners. ScienceDirect
De sleutel zit hem in gedeelde verantwoordelijkheid. Bewoners die samen aan een gemeenschappelijk doel werken, een mooie en gezellige plek voor de buurt creëren, vormen de sterkste basis voor sociale ontmoeting en buurtbinding. Daarbij geldt: de aanleg van een buurttuin leidt niet alleen tot meer sociale cohesie, maar zet ook nieuwe initiatieven in de wijk in gang. Tuin & BalkonZorg&Sociaalweb
De fysieke meerwaarde: klimaatadaptatie en waterberging
Versteende buurten zijn kwetsbaar. Al die stenen verkoelen niet op een hete dag en laten geen water door wanneer het regent. Dat regenwater kan het riool overbelasten of kelders inlopen. De aanpak die wij hanteren bij projecten als Wachterlied, klinkers verwijderen, ontharden, inheemse beplanting terugbrengen, is precies wat het RIVM gemeenten aanbeveelt: meer groen draagt in perioden van extreme hitte bij aan minder hitteoverlast. Voldoende waterbergend vermogen van de bodem zorgt bij extreme neerslag voor minder wateroverlast. Gemeenten doen er goed aan maatregelen te nemen waarmee de stad klimaatbestendig wordt gemaakt. The OptimistRIVM
Meer groen in de wijk draagt bij aan meer biodiversiteit, waterberging bij hoosbuien en het tegengaan van hittestress. Het groen moet bijdragen aan de verbetering van de biodiversiteit met meer inheemse soorten, aantrekkelijk voor bijen en vlinders. Dat is precies de inzet bij onze inheemse tuin op de Wijkboerderij: geen decoratief groen, maar ecologisch functionerend groen dat de stad robuuster maakt. IVN
Waarom samenwerking met bewoners de sleutel is
Technische ingrepen alleen werken niet. De meest effectieve manier om sociale cohesie te versterken via groen is door fysieke ruimte te bieden voor sociale ontmoeting die diverse groepen uitnodigt, gecombineerd met actieve gemeenschapsbetrokkenheid. Dat is precies onze werkwijze: we organiseren het proces zo dat bewoners eigenaarschap ervaren over de plek die ontstaat. Dat maakt de impact duurzaam. ScienceDirect
Buurttuinen, parken en pleinen zijn essentiële plekken waar buurtbewoners samen kunnen komen. De sociale functie zit vaak in kleine details: een bankje op de goede plek kan al een groot verschil maken. Wij zorgen dat die details er zijn en dat dit volledig bottom up door de bewoners wordt gecrëeerd.
Wat wij bieden
De Thuismakers kan voor gemeenten en woningbouwcorporaties een vergroeningsproject van begin tot eind begeleiden: van buurtparticipatie en ontwerpproces tot uitvoering en nazorg. We verbinden de fysieke ingreep expliciet aan gemeenschapsopbouw, zodat het project bijdraagt aan zowel de klimaatdoelstellingen als de sociale beleidsopgaven van uw organisatie.
